De Baobab versterkt het Brussels onderwijs. Structurele middelen zijn de volgende stap !
Brussel kampt al jaren met een lerarentekort. In 2024 bleef ruim 10% van de lerarenplaatsen in het basisonderwijs open, goed voor 293 voltijdse jobs. Scholen belanden door de vele starters en een snel verloop in een vicieuze cirkel: bijna 1 op de 3 beginnende leerkrachten stopt binnen het eerste jaar.
Daarbovenop woont slechts 15% van de leerkrachten in Brussel zelf. Voor veel kinderen betekent dat dat ze zelden iemand voor de klas zien die hun leefwereld deelt. En dat terwijl er in Brussel zoveel mensen wonen met goesting, talent en potentieel om net dat verschil te maken.
Door die schaarste aan leerkrachten worden steeds vaker mensen zonder het juiste diploma of bekwaamheidsbewijs ingezet. In Brussel voldoet bijna de helft van alle vervangingen niet aan de officiële voorwaarden.
Veel talent, maar weinig kansen
Veel Brusselaars wíllen echter lesgeven, maar botsen op diplomavereisten, taalverwachtingen of een gebrek aan toegankelijke studie-werktrajecten. Scholen en hogescholen geven aan dat zij de tijd, middelen en expertise missen om deze profielen duurzaam te begeleiden. Zo blijft een lokale talentpool grotendeels ongebruikt.
Die talenten verdienen een eerlijke kans. Scholen verdienen collega’s die Brussel kennen, begrijpen en graag omarmen. Net dat doet De Baobab.
De Baobab: een bewezen Brussels model in het kleuteronderwijs
De Baobab — een initiatief van EVA bxl — bouwt bruggen tussen Brussels talent en het onderwijs. Het combineert werk, opleiding en intensieve coaching in één model.
De Baobabstudenten staan drie dagen per week in de kleuterklas en krijgen twee dagen vrijstelling voor hun opleiding tot Bachelor Kleuteronderwijs. Ze worden begeleid door een mentor op school én door een coach van EVA bxl. Die nabijheid maakt het verschil: samen leren, samen groeien, samen voor de klas.
Scholen zien Baobabstudenten uitgroeien tot sterke, gedreven leerkrachten. Hogescholen merken betere slaagkansen en doorstroom. En kinderen krijgen rolmodellen die hun stad, hun buurt en soms hun verhaal delen.
Het werkt. Dat tonen de cijfers én de verhalen.
Baobabstudenten halen hoger studierendement (studie efficiëntie) dan reguliere werkstudenten (92,66% vs. 74%). Hogescholen zien een duidelijk effect op hun instroom en doorstroom.
Scholen investeren steeds meer zelf in Baobabtrajecten: het loon wordt (deels) betaald door Actiris en sinds kort aangevuld met lestijden van de scholen – leegstaande uren die anders verloren zouden gaan. Ze doen dat omdat Baobabstudenten intussen hun waarde bewezen hebben: scholen ervaren hun inzet als een echte versterking én krijgen de garantie van een sterke, continue begeleiding door een Baobabcoach.
Teams worden diverser, leerkrachten voelen zich gesteund en kinderen krijgen een klasomgeving die dichter aansluit bij hun leefwereld.
Zoals een directielid het verwoordde:
“Het is voor mij vooral belangrijk dat ik Brusselaars kan aanwerven, zowel voor de kinderen, als voor de andere collega’s in mijn team. Je merkt dat zij vanzelf al een rijkere Brusselkennis meebrengen. Kijk bijvoorbeeld naar de vlotheid waarmee zij met de kleuters het openbaar vervoer doorheen Brussel nemen.”
Tijd om het model structureel te verankeren
De Baobab is aantrekkelijk voor scholen door het deeltijds gesubsidieerde contract én de op maat uitgewerkte omkadering voor student en mentorleerkracht. Daardoor groeit het draagvlak bij scholen en kan EVA bxl de pool van Baobabstudenten verder uitbreiden.
Structurele middelen zijn echter nodig: om de succesvolle aanpak te verduurzamen, uit te breiden naar het lager onderwijs en andere hogescholen en later ook naar andere grootsteden. Die middelen zijn cruciaal om scholen te ondersteunen bij de start – zodat zij de werkstudent slechts 1 van de 3 dagen per week met eigen middelen moeten vergoeden – en om studiekosten, taalondersteuning en extra coaching voor een groeiende groep Baobabstudenten te financieren.
Een hefboom voor Brussel
EVA bxl gelooft in mensen, in diversiteit en in samen oplossingen bouwen. De Baobab is daar een toonbeeld van: solide, warm, innovatief en gedragen door co-creatie.
Het is een hefboom voor talent, voor scholen en de stad. Brussel heeft nu de kans om dit traject duurzaam te verankeren — en zo mee te bouwen aan een sterker, inclusiever onderwijs voor iedereen.
Contact: Initiatiefontwikkelaar Lore Arnauts, EVA bxl, 0474 42 20 74, www.evabxl.be
De Baobab is een initiatief van EVA bxl – met steun van VGC Onderwijs en Actiris – in samenwerking met Brusselse basisscholen, Scholengroep Brussel, Erasmushogeschool Brussel, Odisee, Onderwijscentrum Brussel, Huis van het Nederlands Brussel en Elmer vzw.
Bronnen: